Kulawizna nadal stanowi poważne obciążenie dla branży mleczarskiej, zarówno pod względem ekonomicznym, jak i dobrostanu zwierząt. Postępy w zakresie zarządzania, zapewniania komfortu krów oraz monitorowania sytuacji przyniosły i nadal przynoszą korzyści, jednak istnieje tu dylemat etyczny, o którym branża rzadko mówi wprost.
W naszej branży coraz częściej oczekujemy od krów, by żyły dłużej. Długowieczność przyczynia się do obniżenia kosztów związanych z wymianą stada, zmniejszenia intensywności emisji oraz poprawy wydajności w całym okresie życia. Jednak długość życia i okres dobrego stanu zdrowia nie zawsze idą w parze.
Od dawna uznaje się wiek za czynnik ryzyka kulawizny. Teraz pojawia się pytanie, czy dążenie branży do wydłużenia życia zwierząt jest w wystarczającym stopniu dostosowane do zdolności krowy do zachowania komfortu i sprawności ruchowej wraz z wiekiem, czy też długość życia wydłuża się szybciej, niż pozwala na to jej stan zdrowia.
Korzystając z danych dotyczących mobilności zebranych przez system CattleEye z 25 komercyjnych stad mlecznych, obejmujących nieco ponad 41 000 krów, zbadaliśmy, jak zmienia się ryzyko upośledzenia mobilności w miarę przechodzenia krów przez kolejne laktacje (patrz tabela poniżej). Dla każdego stada obliczyliśmy odsetek krów z wynikiem mobilności wynoszącym 65 lub więcej w pierwszej, drugiej, trzeciej, czwartej oraz piątej i kolejnych laktacjach.
CattleEye przyznaje wynik w skali od 1 do 100, przy czym progi oparte na kwartylach są zasadniczo zgodne ze skalą brytyjskiego rejestru oceniających sprawność ruchową (RoMS). Zastosowano próg mobilności wynoszący ≥65, co odpowiada w przybliżeniu krowom, które zostałyby sklasyfikowane w górnej części przedziału punktowego 2 lub wyżej w skali RoMS, co wskazuje na upośledzoną lub poważnie upośledzoną mobilność.
Każde stado miało taki sam udział w analizie, niezależnie od wielkości. Celem było zbadanie zmian częstości występowania kulawizny w poszczególnych laktacjach.
W miarę postępu laktacji obserwuje się wyraźną tendencję do wzrostu częstości występowania tego zjawiska. Około 2,7% krów w pierwszej laktacji wykazuje zaburzenia ruchowe. Odsetek ten wzrasta do nieco ponad 5% w drugiej laktacji, 7% w trzeciej, blisko 10% w czwartej oraz ponad 13% u krów, które dożywają piątej laktacji i kolejnych.
Warto zwrócić uwagę na to, jak stopniowo narasta to ryzyko – niezależnie od gospodarstwa, stylu zarządzania i lokalizacji. Rodzi to istotne pytania dla całej branży.
Chcemy, aby krowy żyły dłużej – z uzasadnionych względów ekonomicznych i środowiskowych. Jednak dłuższe życie ma sens tylko wtedy, gdy krowy zachowują komfort i sprawność ruchową. Nie chodzi o to, czy dłuższe życie jest pożądane, ale czy współczesna hodowla kładzie wystarczający nacisk na odporność zwierząt, obok wydajności produkcyjnej.
Prace w tej dziedzinie posuwają się naprzód. W Wielkiej Brytanii Uniwersytet w Liverpoolu oraz AHDB opracowały wskaźnik genetyczny „Lameness Advantage”. W Stanach Zjednoczonych badania przeprowadzone przez Radę ds. Hodowli Bydła Mlecznego (Council on Dairy Cattle Breeding) oraz Uniwersytet w Minnesocie potwierdziły, że kulawizna jest w znacznym stopniu dziedziczna. Wstępne analizy oparte na danych dotyczących mobilności zebranych za pomocą systemu CattleEye sugerują, że szacowana dziedziczność cech związanych z mobilnością wynosi około 10–30%. Może to mieć bardzo duże znaczenie, ponieważ oznacza, że decyzje selekcyjne podejmowane dzisiaj mogą wpływać na wyniki w zakresie mobilności za wiele lat.
Jedną z mocnych stron systemów takich jak CattleEye jest możliwość gromadzenia częstych, obiektywnych pomiarów na dużą skalę. Dzięki temu mobilność przestaje być sporadyczną, subiektywną oceną, a staje się mierzalną cechą biologiczną. Ma to duże znaczenie dla branży, która dąży do hodowli krów nie tylko wydajnych, ale także wytrzymałych przez dłuższy okres użytkowania. Wyjście poza proste dane dotyczące częstości występowania ujawnia również kolejny poziom złożoności. W analizie uzupełniającej dotyczącej jednego stada liczącego 700 krów zbadaliśmy, co działo się po tym, jak krowy doświadczyły pierwszego epizodu upośledzonej mobilności. Prawdopodobieństwo nawrotu gwałtownie wzrastało wraz z postępem laktacji. Nieco ponad połowa krów w pierwszej laktacji doświadczyła nawrotu po pierwszym problemie z mobilnością. W przypadku krów, u których objawy wystąpiły po raz pierwszy w czwartej laktacji lub później, wskaźniki nawrotów przekroczyły 90%.
Wzorzec ten nie jest łatwo uchwycony za pomocą wskaźników rozpowszechnienia w danym momencie, co z kolei może prowadzić do niedoszacowania skumulowanego obciążenia dobrostanu w stadach o zróżnicowanym profilu wiekowym. Narzędzia takie jak CattleEye mogą przyczynić się do hodowli krów bardziej odpornych, które będą mogły dłużej cieszyć się lepszym zdrowiem.
Aby dowiedzieć się więcej o CattleEye i porozmawiać z jednym z naszych ekspertów, prosimy o kontakt pod adresem contact@cattleeye.com
